Handhygiëne

  • Geplaatst op
Handhygiëne

Handhygiëne op school en in de zorg


Zaterdag 15 oktober is het voor de tiende keer Internationale Handenwasdag. Een dag om te beseffen hoe belangrijk deze alledaagse handeling is voor onze gezondheid. En voor ziekenhuizen en scholen een mooie aanleiding om de handhygiëne eens kritisch onder de loep te nemen. Want hieraan valt nog genoeg te verbeteren... 

Handhygiëne in het ziekenhuis

Werd het eind negentiende eeuw geleden nog onbetamelijk geacht een chirurg te vragen zijn handen te wassen voor een operatie, tegenwoordig dragen de meeste zorgmedewerkers een flacon antimicrobiële handgel bij zich. Want inmiddels weten we dat een goede handhygiëne de meest effectieve manier is om infecties te voorkomen. Toch heeft er de afgelopen vier decennia een stagnatie in de Nederlandse ziekenhuizen plaatsgevonden op het gebied van handhygiëne. Voornaamste reden hiervoor was de opkomst van antibiotica als effectieve infectiebestrijder. Hoe meer antibiotica werd voorgeschreven, hoe minder aandacht er kwam voor handhygiëne. Totdat de resistentie tegen antibiotica steeds grotere vormen aannam en gevreesde ziekenhuisbacteriën als MRSA hun intrede deden. Sindsdien is het belang van handhygiëne weer volop doorgedrongen in de Nederlandse ziekenhuizen.

 

Hoe verbeter je de handhygiëne in ziekenhuizen?

Over het verbeteren van handhygiëne in ziekenhuizen zijn de afgelopen jaren verschillende studies verschenen. Uit het onderzoek van Anita Huis (Helping hands. Strategies to improve hand hygiene compliance in hospital care. Proefschrift UMC St Radboud) bleek dat een goede handhygiëne maar liefst 15 tot 30% van de ziekenhuisinfecties kan voorkomen. Ziekenhuizen kunnen hier het beste op verschillende fronten mee aan de slag, zo blijkt uit haar onderzoek. Ten eerste moeten ziekenhuisbrede kenniscampagnes het bewustzijn vergroten. Ten tweede moet hier teamgericht mee aan de slag worden gegaan. Door elkaar op gedrag aan te spreken, duidelijke afdelingsnormen te stellen en feedback te geven, wordt de richtlijn handhygiëne beter nageleefd. Bekend voorbeeld is het dragen van sieraden: iedereen weet dat het niet mag, maar wordt er ook iets van gezegd als een collega een ring draagt? Naast het voeren van deze kenniscampagne en teamstrategie is het ook belangrijk om in de juiste hygiënische middelen te voorzien. Zo vergt handen wassen soms teveel tijd. Dan is een dispenser met handalcohol een beter alternatief: het gaat niet alleen sneller, het is ook meer huidvriendelijk en doodt meer micro-organismen. Bovendien kan het op de plek van zorg worden gebruikt, ook als er geen wastafel aanwezig is. Een investering in middelen als handenalcohol, notouch zeepdispensers en wasbakken verdient zich overigens snel genoeg terug. Elke ziekenhuisinfectie die hiermee wordt voorkomen levert namelijk zo’n 5500 euro op...!

 

Handhygiëne op scholen

Jong geleerd is oud gedaan. De school is dan ook de belangrijkste plek om handhygiëne centraal te stellen. Niet alleen op Internationale Handenwasdag, maar altijd. Want scholen zijn niet alleen de grootste besmettingshaarden van ziektes, kinderen zijn ook het meest vatbaar voor infecties. Door in de kleuterklas al te beginnen met voorlichting en praktijk, leren kinderen vanaf jonge leeftijd dat handen wassen belangrijk is!

 

Tips om de handhygiëne op scholen te verbeteren

  • Leer kinderen goed handen wassen. Dat betekent 30 seconden wassen met voldoende zeep en warm water. Laat ze hun vingers tijdens het wassen verstrengelen; zo wordt ook de ruimte tussen de vingers schoon. Vergeet ook de duimen niet.
  • Laat kinderen niet alleen na een wc-gang, maar ook vóór elke maaltijd de handen wassen.
  • Zorg ervoor dat de wasbakjes op de juiste hoogte zijn. Zet voor de kleuters eventueel opstapjes neer.
  • Zorg voor vloeibare zeep uit een hygiënische zeepdispenser. De zeepblokken van weleer zijn een waar broeinest van bacteriën.
  • Kies voor papieren handdoekjes. Een stoffen handdoek is een doorgeefluik van bacteriën. En in tegenstelling tot een blazer kunnen papieren handdoekjes door het wrijven achtergebleven bacteriën nog eens met 76% verminderen.
  • Zorg voor voldoende herinneringsmomenten aan handen wassen, zoals posters in de klas en gang en plaatjes boven de wasbak.

Met deze simpele maatregelen voorkom je infecties en daarmee ziekte. En op zaterdag 15 oktober dragen wij als ouders uiteraard ons steentje bij en gaan we thuis met de kinderen eens extra goed de handen wassen!